طلايي به رنگ آب: احياي فاضلاب به منظور آبياري محصولات كشاورزي (بخش دوم)


بشر از زمان سكونت اوليه خود همواره چرخه آب شناسي زمين را با استفاده از منابع طبيعي آب و اتلاف آن به عنوان فاضلاب، تغيير داده است. به هرحال در طول زمان ميزان سرانه مصرف آب به طور چشمگيري افزايش يافته كه منجر به كاهش ميزان آب شرب و افزايش فاضلاب شده است.

در تعدادي از كشورها ميزان فاضلاب نشانگر استفاده بيش از 60 درصدي آب در مصارف خانگي است. كمبود شديدآب، آلودگي منابع آب، مناطق شهري پر جمعيت و آبياري زياد محصولات كشاورزي- بيش از 90 درصد منابع آبي در كشورهاي خشك و نيمه خشك صرف كشاورزي مي گردد- موجب كاهش آبرساني شده است.

با كمياب تر شدن آب، ضروري است كشورها تدابيري را براي به كارگيري فاضلاب بيانديشند و اين امر را به عنوان يك اولويت ملي در نظر گيرند.

 

 فوايد و مضرات

 از ديدگاه ارگونومي، اصلي ترين محدوديت به كارگيري فاضلاب تصفيه شده در آبياري كيفيت است. بر خلاف آب شرب قابل ارائه در مصارف خانگي و صنعتي، فاضلاب ممكن است حاوي مواد غير ارگانيك بيشتري باشد (نمك محلول، سديم، كلرايد، بور، فلزات سنگين) كه ميتواند به گياهان و خاك آسيب برساند. از سوي ديگر وجود مواد مغذي مانند نيتروژن، فسفر يا پتاسيم در فاضلاب تصفيه شده امكان صرفه جويي در استفاده از كود را فراهم مي نمايد.

 

به هر حال هميشه ماده مغذي الزاماً همه نيازهاي محصول را برآورده نمي سازد و وجود آن به ساختار شيميايي موجود در آب و فرايند به كار گرفته شده در تصفيه فاضلاب نيز بستگي دارد و در پايان به منظور جلوگيري از گرفتگي حاصل از جامدات بيولوژيكي كه توسط خود آب تشكيل مي شود، پاكسازي مداوم  لوله هاي انتقال آب الزامي مي باشد.

 

 اطمينان از آبياري سالم

 به منظور اطمينان از آبياري سالم با فاضلاب تصفيه شده، ضروري است مولفه هاي زير مورد توجه قرار گيرند:

 

 - رعايت شش شرط ذكر شده به منظور جلوگيري از انتقال بيماري

- پيروي از دستورالعمل هاي نگهداري و طراحي مناسب و اطمينان از عملكرد بلند مدت و مناسب سيستم آبياري

- بررسي انطباق كيفيت فاضلاب تصفيه شده، خاك و محصولات، به گونه اي كه از خاك مناسب كه بر رشد محصول تاثير ندارد، استفاده شود.

- اطمينان از انطباق كيفيت فاضلاب تصفيه شده و روش به كارگرفته شده براي ممانعت و يا كاهش آلودگي احتمالي زمين و يا منابع سطحي آب

- نظارت كامل بر استفاده از فاضلاب تصفيه شده به منظور اطمينان از عملكرد مورد انتظار سيستم

 

 يك منبع جديد ارزشمند

 به كاربران فاضلاب تصفيه شده توصيه مي شود به منظور اطمينان از تداوم روشهاي سالم سازي، از دستورالعمل جديد پيروي نمايند. در صورت به كارگيري مناسب دستورالعمل هاي جديد، فاضلاب تصفيه شده مي تواند به منبع جديد ارزشمندي تبديل شود كه بر بهداشت عمومي و محيط زيست تاثير منفي نداشته و يا حداقل تاثير را داشته باشد.

 

بدنبال فعاليت هاي گروه ويژه اجرايي آب، هيات مديره فني ايزو تصميم گرفته كميته پروژه ISO/PC 253 را به كميته فني جديد با عنوان به كارگيري مجدد آب ارتقاء دهد.

 

منبع:مجله+ ISO Focus جولاي/آگوست 2013 

 مترجم:فاطمه مزيناني

ويراستار:كيواندخت پيرمحمدي(ISIRI.org)