ايمني كالاي مصرفي


به زودي استاندارد جديدي كه دستورالعمل‌هايي در خصوص ايمني كالاي مصرفي ارائه مي‌دهد، تأثير مثبت شگرفي برتأمين‌كنندگان، محصولات و مصرف‌كنندگان خواهد گذاشت. استاندارد ISO 10377:2013، ايمني كالاي مصرفي – دستورالعمل تأمين‌كنندگان، راهبردهايي عملي در اختيار تأمين‌كنندگاني چون مهندسان و خرده‌فروشان قرار مي‌دهد تا با ارزيابي و مديريت صحيح ريسك، محصولات ايمن به مصرف‌كنندگان عرضه نمايند.

هدف استاندارد10377، ارائه روش‌هاي مديريت و ارزيابي ريسك به كسب‌وكارهاي كوچك و متوسط و همچنين شركت‌هاي بزرگ‌تر براي عرضه كالاي مصرفي ايمن‌تر مي‌باشد. در واقع، گروه‌هاي متمركز در جلساتي كه با تأمين‌كنندگان كوچك و متوسط داشتند از پيش‌نويسي از اين استاندارد استفاده كردند تا به شناسايي نيازهاي كليدي و ارزيابي كارايي آن بپردازند. اين استاندارد به چهار بخش اصلي زیر تقسيم مي‌شود:

        – اصول كلي

        – طراحي ايمن

        – توليد ايمن

        – امنيت در خرده‌ فروشي

سالم و ايمن

كالاها ايمن‌تر خواهند بود اگر تأمين‌كنندگان در تمامي مراحل از مواد اوليه، قطعات، آماده‌سازي براي مونتاژ، طراحي تا ساخت و يا توزيع، حضور داشته باشند. ساخت يك نمونه و بررسي آمادگي نمونه براي توليد، احتمال توليد محصولات معيوب را در هنگام توليد انبوه كاهش خواهد داد. سپس ارزيابي خطر، هرگونه مخاطرات باقيمانده را كه ممكن است به صدور هشدار و دستورالعمل‌هايي براي مصرف‌كننده نهايي بيانجامد، مشخص مي‌كند. البته محصولات با ايمني بهتر، از ميزان مسئوليت نيز مي‌كاهد. گرچه استانداردISO 10377 عمدتاً بر ايمني محصولات تمركز دارد، اما جاي تعجب نيست كه مسئوليت تأمين كننده را نيز محدود مي‌كند. خلاصه اين كه ايمني بيشتر و مسئوليت كمتر همزمان حاصل مي‌شود.

نتيجه نهايي: احتمال كمتر وجود نقصي پنهان در كالا كه سهواً موجب آسيب رساندن به مصرف كننده نهايي شود.

صرف نظر از اين كه ساختار و سازماندهي شركت چگونه باشد، ISO 10377 بر تمامي تأمين‌كنندگان، با هر نقشي كه در زنجيره تأمين ايفا مي‌كنند‌ و تمام انواع كالاها، از هر منشأ كه باشند،‌ تأثير مي‌گذارد.

اهميت قابليت رديابي

هر كالا بايد قابل رديابي بوده و داراي شناسه‌اي باشد كه در مبدأ به آن برچسب يا الحاق شده است. اين امر بايد درباره مواد اوليه، اجزاء سازنده و پيش مونتاژ نيز رعايت شود. تأمين‌كنندگان بايد بر دريافت كالاهاي شناسه‌دار از فروشندگان اصرار ورزيده و دريافت‌كننده مستقيم بعدي كالا در زنجيره تأمين را شناسايي نمايند.

 ISO 10377 ادعا مي‌كند كه قابليت رديابي، نيازهايي مانند پيروي از مقررات و ارزيابي ايمني كالا را تأمين خواهد كرد و سبب بهبود كنترل، كارايي و هزينه فراخواني محصول (در صورت نياز) خواهد شد.

كالاها در صورت داشتن مستنداتي شامل طرح، توليد و مديريت محصول در بازار، ايمن‌‌تر خواهند بود. در برنامه نگهداري سند مي‌توان قيد كرد كه كاربر تا چه مدت ملزم به نگهداري يك سندي است و البته بايد مشخص باشد كه اسناد چه محصولاتي نياز به نگهداري دارند. تأمين‌كنندگان بايستي بتوانند با استفاده از مستندات يك محصول روند تكامل آن را شناسايي كنند و طرح، ارزيابي ريسك، ارزيابي خطر و تصميمات مربوط به آزمايش آن را تا مبدأ محصول رديابي نمايند.

فرهنگ ايمني از آغاز تا سرانجام

استاندارد ISO 10377 بر اهميت عجين كردن ايمني با محصولات از همان مرحله طراحي تأكيد دارد تا‌ خطرات دخيل،‌ ارزيابي ريسك قابل اعتماد و مراحل كاهش ريسك بالقوه شناسايي شود. بدين ترتيب، معياري براي حذف خطراتي كه در زمان مصرف كالا غيرقابل‌قبول خواهد بود به دست آمده، سراسر فرايند منسجم مي‌شود،‌ و فرهنگي از اعتماد در كليه عملكردهاي شركت حاكم مي گردد.

اين استاندارد همچنين بر گونه اي از فرهنگ ايمني سازماني كه در سراسر زنجيره تأمين گسترش يافته، تمركز دارد. علاوه بر آن، با تأكيد مضاعف بر وظايف مرتبط با ايمني كه بايد مطابق با يك فهرست ساده و در راستاي اهداف تضمين كيفيت در مراحل طراحي، توليد و بازاريابي رعايت شوند، چگونگي استفاده از مديريت ساختار يافته ايمني در ترويج فرهنگ ايمني كالا را توضيح مي دهد.

براي مثال،‌ براي يك كسب‌وكار كوچك يا متوسط، يك رويكرد 5 مرحله‌اي مي‌تواند شروع خوبي براي برنامه‌ريزي مديريت ايمني باشد: (1) نظارت بر تعهد مديريت به ايمني كالا؛ (2) تنظيم سياست‌هاي ايمني كالا همراستا با درجه تحمل خطر شركت؛ (3) تعيين متصدي ايمني كالا؛ (4) يكپارچه كردن وظايف مرتبط با ايمني در مراحل طراحي،‌ توليد و بازاريابي؛ و (5) راه‌اندازي يك پروتكل ارتباطي در سراسر سازمان.

يك برنامه با چهار ركن

به منظور رفاه حال كاربران،‌ ISO 10377 به چهار قسمت اصلي در حوزه‌هاي مشخص تقسيم شده است كه عبارتند از:

       · اصول كلي: اصولي مانند ترويج فرهنگ ايمني كالا در سازمان را تعيين نموده، براي بهبود مستمر، آموزش هر چه بهتر كاركنان، مديريت ثبت و كنترل سند تلاش كرده،‌ و فرايند نظارت بر كالا و قابليت رديابي را پايه‌گذاري مي‌كند.

       · جنبه هاي‌ ايمني طراحي: به مشخصات فني طراحي،‌ ريسك تحمل‌پذير از طريق شناسايي خطر، ارزيابي و حذف ريسك و هشدار و راهنمايي درباره هر احتمال خطر براي كاربر نهايي مي‌پردازد. 

       · ايمني در توليد: با تمركز بر جنبه‌‌هايي نظير روش‌هاي توليد، اعتبار طراحي،‌ نمونه اوليه،‌ تهيه مواد، تجهيز، كنترل مشخصات كالا و مونتاژ قطعات، و نمونه‌هاي آزمايشگاهي،‌ گام‌هاي عملي براي ترويج اصول اوليه ايمني در سراسر زنجيره تأمين را معرفي مي‌نمايد. 

       · ايمني در بازار: با مشخص كردن مسئوليت واردكننده،‌ توزيع‌كننده و خرده‌ فروش، تحقق تمامي الزامات ايمني در كالاهاي سفارش داده شده را تضمين مي كند. بدين ترتيب، تا زماني كه كالا به دست مصرف‌كننده برسد، با ارزيابي‌هاي پيش از ‌خريد و جمع‌آوري مستمر اطلاعات، هر گونه خطري كه در مراحل قبلي از نظر دور مانده است مشخص مي‌شود. 

ايمني برابر است با حفاظت

مارك كينزي (Mark Kinzie)،‌ نماينده موسسه ملي استاندارد آمريكا در كميته‌هاي پروژه ISO/PC 240، فراخوان كالا و ISO/PC 243، ايمني كالاي مصرفي، به تازگي گفت: “ايمني،‌ مخصوصا ايمني كالا،‌ براي افراد مختلف مي‌تواند معاني متفاوتي داشته باشد. براي يك مهندس،‌ تحليل خطر، براي يك مدير ريسك،‌ از دست دادن كنترل، براي يك قانونگذار، رعايت و براي يك وكيل،‌ مسئوليت است.” البته براي مصرف‌كننده، ايمني كالا تنها به معناي حمايت از خانواده است- واقعيتي اذعان شده توسط ISO/PC 243، كميته پروژه‌اي كه مسئول ايجاد اين دستورالعمل‌ اجرايي بوده است.

 

منبع:‌ سايت ISO

مترجم‌: مريم صالحي- پژوهشگاه استاندارد

ويراستار:‌ كيواندخت پيرمحمدي